Je hebt de koppen gezien. AI neemt alle banen over en er blijft niets van je werk over. Of het tegenovergestelde: het is een zeepbel en het waait allemaal wel over.
Wij zitten elke week bij teams die hier middenin staan, van administratiekantoren tot salesafdelingen tot een bouwbedrijf. Dat geeft geen glazen bol, en het geeft wel een beeld van waar het nu al gebeurt en waar het nog jaren duurt.
In dit artikel lees je welke vuistregel bepaalt of jouw werk snel verandert, welk werk als eerste verschuift, welk werk voorlopig blijft, en wat het ongemakkelijke deel van dit verhaal is dat minder vaak wordt genoemd. Alles wat hieronder staat over tempo is een schatting, ook de mijne. Niemand weet dit zeker.
Welke banen verandert AI het eerst?
De vuistregel is simpel: hoe meer van je dag je achter een laptop zit, hoe eerder je werk verandert. Zit je de hele dag achter een scherm, dan kan AI binnen ongeveer twee jaar een deel van jouw werk beter doen dan jij.
Niet je hele werk. Mijn schatting is dertig tot zestig procent van de taken. Dat verschilt sterk per functie en het gaat om taken, niet om banen.
Waarom is laptopwerk het eerst aan de beurt?
Omdat AI het beste is in zwart-wit. Iets is feitelijk of het is dat niet. Een stukje code werkt of het werkt niet, en daar is AI dus goed in.
Waar het moeilijker wordt, is nuance. Bij een tekst weet je zelf soms niet precies waarom je een woord kiest. Je kunt hetzelfde bedoelen als passief-agressief of juist liefdevol. Misschien ben je heel direct als persoon en misschien juist niet. Die nuance is voor AI het moeilijkste deel, en het is precies het deel waar mensen goed in zijn.
Dat wordt wel steeds beter, vooral als je duidelijke instructies geeft over hoe er wel en niet geschreven moet worden. Het gaat dus niet zo dat schermwerk verdwijnt en handwerk blijft. Het gaat zo dat het feitelijke deel van je werk als eerste verschuift.
Welk werk verandert als eerste, concreet?
Neem sales, want dat is een functie waar bijna niemand aan denkt bij deze vraag.
Sales is een gesprek voeren met een klant, en dat blijft. Kijk daarna eens hoeveel procent van de week daadwerkelijk in gesprekken zit. De rest bestaat uit:
- Klantonderzoek vooraf. Wie is die persoon, wat doet dat bedrijf, waar liggen kansen. Dat kan AI beter en sneller.
- Aantekeningen tijdens het gesprek. Kan AI beter, want die mist niets.
- Offertes maken. Kan AI beter, zeker als de opbouw vast is.
- De administratie in het CRM. Kan AI overnemen.
Wat overblijft is het gesprek zelf, het relatiewerk en de beslissing. Voor een accountmanager die het leukste vindt aan zijn werk dat hij mensen één op één aandacht geeft, is dat goed nieuws. Hij krijgt tijd terug voor het deel dat hij koos toen hij deze baan nam.
Hetzelfde patroon zie je in de meeste kantoorfuncties. Het saaie deel gaat als eerste.
| Functie | Wat verschuift naar AI | Wat blijft bij de mens |
|---|---|---|
| Sales | Klantonderzoek, aantekeningen, offertes, CRM-invoer | Het gesprek, de relatie, de beslissing |
| Marketing | Eerste versies, research, rapportages | Positionering, smaak, eindredactie |
| Administratie | Facturen verwerken, boekingen matchen, standaardvragen | Uitzonderingen en het gesprek met de klant |
| HR | Vacatureteksten, voorselectie, standaardantwoorden | Gesprekken, beoordelen, conflicten |
| Klantenservice | Standaardvragen, samenvatten, tickets routeren | De boze klant en het geval dat niet in het boekje staat |
| Bouw en installatie | Werkvoorbereiding, oplevercheck, kantooradministratie | Het handwerk zelf |
Welk werk verandert nog niet?
Fysiek werk. Een verstopte afvoer openmaken, een keuken plaatsen, een meubel maken. Daar gaat het nog heel lang duren.
Dat komt doordat je daar robots voor nodig hebt. Er zijn bedrijven die daar serieus mee bezig zijn, waaronder Tesla, en van wat ik ervan begrijp is het een stuk complexer dan veel mensen denken. Ik zou daar de komende jaren niet op rekenen.
Wat wel al gebeurt in die sectoren zit rond het handwerk heen:
- Werkvoorbereiding. Daar kan AI nu al veel betekenen.
- De oplevercheck. Je loopt door een gebouw, benoemt wat je ziet, en AI maakt het rapport.
- Calculatie. Nog lastig, en er komen steeds betere tools voor.
- De administratie eromheen. Dat is precies waarom wij binnenkort een sessie doen met het administratiekantoor van een loodgietersbedrijf.
Werk je in de bouw of installatie, dan verandert je vak niet. Het kantoor achter je vak verandert wel.
Verdwijnt jouw baan of verandert je werk?
In de meeste gevallen verandert je werk. Dat betekent dat er taken van je bord verdwijnen en dat de vraag wordt waarmee je die tijd vult.
Wat wij in de praktijk zien, is dat mensen die tijd terug krijgen voor het deel dat ze leuk vinden. Dat is niet vanzelfsprekend en het gebeurt alleen als je zelf kiest welke taken je weggeeft. Wie dat aan een ander laat bepalen, krijgt de keuze die iemand anders maakt.
De praktische versie van die keuze kost een half uur en een pen. Schrijf op wat je elke dag doet, en dan echt in detail. Dus niet “administratie”, maar: na een klantgesprek typ ik het verslag handmatig in Excel. Of: na een opdracht zet ik een herinnering in mijn agenda om over een maand nog iets te sturen. Je komt zonder moeite op dertig tot veertig taken. Zoek daarin de vijf die je het minst leuk vindt, en vraag aan een betaalde AI welke daarvan het beste te automatiseren zijn. Dan legt die zelf uit hoe dat werkt.
Wat is het ongemakkelijke deel van dit verhaal?
De verschuiving van vermogen, en dat is de reden dat ik AI zelf ook spannend vind.
Grote organisaties kunnen steeds meer omzet maken met steeds minder mensen. De oude vuistregel was dat tien medewerkers ongeveer een miljoen omzet betekende. Die regel geldt niet meer. Er zijn nu bedrijven met tien mensen en een omzet die daar niets mee te maken heeft.
Het gevolg is dat er heel veel macht en geld terechtkomt bij een klein aantal bedrijven en een klein aantal mensen. Dat is op wereldniveau een risico, en dat vind ik een groter probleem dan de vraag of iemand zijn baan houdt.
Voor Nederland komt daar iets bij. Mijn beeld is dat we achterlopen op Amerika in het gebruik van AI, en wat het CBS meet, is dat het MKB het verst achterblijft. Over 2025 komt het CBS voorlopig uit op 29,8% van de bedrijven met 10 tot 249 medewerkers, tegenover 66,2% van de bedrijven met 250 medewerkers of meer. Als je businessmodel niet meebeweegt, is het over tien of twintig jaar minder relevant. Hoe zo’n businessmodel kantelt, staat in hoe AI je businessmodel verandert.
Het gaat niet morgen gebeuren, en er komt wel een ochtend
Er komt een ochtend waarop een deel van Nederland wakker wordt en denkt: mijn werk is weggeautomatiseerd. Dat is niet morgen, en het gaat wel gebeuren.
Dat is een ongemakkelijke gedachte als je nu de hele dag achter een laptop zit en je afvraagt of je bijblijft. Wat ik ervan zie: de mensen bij wie het goed uitpakt zijn niet de mensen die alles over AI weten. Het zijn de mensen die één keer hebben ervaren dat een rotklus weg kan.
Je volgende stap is dus niet een cursus. Kies deze week één taak die je elke week doet en niet leuk vindt, en geef die weg aan AI. Als dat lukt, weet je genoeg om de volgende te kiezen.
Wil je weten waar je nu staat en wat je logische volgende stap is, lees dan de 4 niveaus van AI-gebruik. Werk je met een team dat hier klaar voor is, dan helpen wij bij CommonBase in dertig dagen elk teamlid aan één werkende oplossing voor zijn eigen werk. Plan een kennismaking.
Dit artikel komt uit aflevering #10 van de podcast van Eliene Sonneveld, “Niet achterblijven met AI? Zo pak je dat aan”. Beluister de aflevering op Spotify of via de podcastpagina van Sunfield Academy.
Dit artikel is onderdeel van onze complete gids: AI-adoptie in het MKB, van gereedheid tot meetbaar resultaat.